Portugal en het aanraken van de geschiedenis van de Inquisitie

1 van de vele regenbogen in mijn tijd in Portugal: God is trouw!

Mijn bezoek aan Portugal is een voortzetting van wat in 2018 begonnen is met een voorbereidende gebedsreis met TJCII in Portugal. We zijn toen met een groep voorbidders van verschillende kerkelijke achtergronden (katholieken, protestanten en Messiasbelijdende Joden) naar Portugal gereisd om meer te leren over de geschiedenis van de Inquisitie in dat land en om een begin te maken met deze geschiedenis in gebed aan te raken. Dit is mijn 4e reis sinds die eerste gebedsreis. Inmiddels heeft Vera, 1 van de voorbidders, die toen mee was op de gebedsreis, zich in Portugal gevestigd en is hard aan de weg aan het timmeren. Voor de 3e keer wilde zij de nationale herdenkingsdag voor de slachtoffers van de Inquisitie actief gedenken. Ik ben naar Portugal gegaan om haar daarin te ondersteunen en om te proberen contacten met lokale katholieken te leggen, want dat was Vera met haar niet-katholieke achtergrond tot nu toe niet gelukt.

Ik ben 4 weken geweest en God heeft hele bijzondere dingen gedaan! Het grootste deel van de tijd ben ik bij Vera geweest (3 weken) en hebben we veel gedeeld en dingen samen in gebed voorbereid. Ook ben ik mee geweest naar de heel jonge Messiaanse gemeente waar ze deel van uitmaakt. In het licht van de geschiedenis van de Inquisitie en het uitbannen van iedere Joodse expressie in het land en in de kerk, is dit een heel bijzondere ontwikkeling. Het voelde voor mij als een groot voorrecht hier getuige van te mogen zijn.

In de week, dat ik niet bij Vera kon logeren heeft Abba voor mij een deur geopend in Lissabon, bij Sílvia een toegewijde zuster van de katholieke Emmanuel gemeenschap. Deze tijd was ook heel rijk en het was een vreugde om dingen met Sílvia te kunnen delen. In deze dagen in Lissabon heeft Abba me een paar ‘gebedsopdrachten’ gegeven om uit te voeren, ook al had ik daar geen duidelijk beeld van toen ik er aan begon. Zo had ik het op mijn hart om naar Belém te gaan, een plek waar Joden naartoe gelokt waren onder het valse voorwendsel, dat er schepen zouden zijn, die hen naar Israël zouden brengen. Er kwamen echter geen schepen, maar iedereen die zich daar verzameld had, werd onder dwang gedoopt. Toen ik nu bij de Toren van Belém aankwam dobberde er naast de toren een bootje in het water met de tekst: Ready to Live, Bereid (of klaar) om te leven!

Het voelde voor mij als een woord voor de Joodse expressie in het Lichaam van de Messias en voor de nazaten van de Anusim, de Crypto-Joden. Ik heb Ezechiel 16:1-14 over hen gebeden. Ik heb daar wat langere tijd doorgebracht en gebeden. Daarna ben ik wat door de wijk gaan slenteren en ik stuitte op een kunstgalerij.  Daar was een expositie van een Zwitserse kunstenaar van Joodse afkomst met als thema Collaterale Herinnering. Het is een diepgaande onderzoeking in historische herinnering en restitutie. De kunstenaar schrijft daarover: Restitutie gaat verder dan de simpele terugkeer van objecten of artefacten en stelt zich op als een gezamenlijke verantwoordelijkheid om gemarginaliseerde herinneringen in de geschiedenis te her-integreren. Toen ik dit las, was ik volledig verbluft! Dat was precies, waar ik de week daarvoor met Vera over had gepraat: dat  er meer nodig is in de geschiedenis van de Inquisitie dan alleen vergeving vragen. Er is ook restitutie nodig, vooral dat her-integreren van gemarginaliseerde herinneringen, alleen al door de manier waarop we over de Inquisitie praten en onderricht geven!

De volgende dag ben ik meer door het centrum van Lissabon gaan slenteren en door allerlei innerlijke en uiterlijke tekenen was het thema van de dag Genezing. Het begon met een lied, toen stuitte ik onverwachts op een ziekenhuis met een enorm lange geschiedenis. In de kapel van het ziekenhuis stond er op een standaard Yeshua HaMashiach, zowel in Latijnse letters als in het Hebreeuws! Ik was zo verbaasd en bemoedigd; ik heb daar lange tijd gebeden en gehuild. Er was daar ook een afbeelding van de Verloren Zoon (van Rembrandt). Ik realiseerde me, dat wij als christenen vaak zijn als de oudste zoon in het verhaal: wij verheugen ons zo vaak niet over onze broer, de Messiasbelijdende Joden, die dood was en weer leeft, die verloren was en gevonden is (Lukas 15:32).

QR code van het museum in Coimbra

Ook heb ik nog een dag naar Coimbra kunnen reizen, waar ook een zetel van de Inquisitie stond en heb daar ook bijzondere dingen mee mogen maken. Toen wij in 2018 in Coimbra waren, was er nergens een monument of herdenkingsplaquette die aan de geschiedenis van de Inquisitie deed denken. Daar hebben we toen om gebeden, dat dit er zou komen. Nu is er sinds 2021 aan de Patio van de Inquisitie een klein museum, die het verhaal van de Joden in Coimbra vertelt. Dit is een grote stap op het pad van herinneren en herdenken!

Op 31 maart, de nationale herdenkingsdag van de slachtoffers van de Inquisitie, heb ik deelgenomen aan de herdenkingsmars die Vera en haar team georganiseerd hadden. We zijn begonnen bij de kerk, van waaruit er in een pogrom 3000-4000 Joden gedood zijn. Vlak daarnaast stond het hoofdkwartier van de Inquisitie (dat is inmiddels vervangen door een ander gebouw). We hebben op het plein voor de kerk gehoord over de geschiedenis van de Inquisitie in Portugal. Hierna zijn we doorgelopen naar een centraal plein, waar de Auto-de-Fés plaats hebben gevonden, de publieke penitenties (boetedoening waarmee er kwijtschelding van schuld of een lichtere straf kon worden verkregen) van de Joodse mensen, die door de Inquisitie veroordeeld waren. Hier heeft o.a. Vera  gesproken over de geschiedenis van de Inquisitie vanuit Bijbels christelijk perspectief. Dit raakte ons diep. Een stuk verder, op de plek waar Joodse mensen op de brandstapel om het leven zijn gebracht, hebben we de herdenking afgesloten met o.a. een toespraak van de ambassadeur van Israël en een gebed. Het was een hele goede en bijzondere tijd. Ik ben zó dankbaar, dat ik deze tijd in Portugal mocht zijn en voor alles wat ik God heb zien doen in deze dagen. Met een hart nederig van dankbaarheid ben ik terug naar Israël gegaan.